Helemaal verscholen op het noordelijkste puntje van het schiereiland Istrië ligt Bašanija, een rustig kustplaatsje in de gemeente Umag. Dit kleine dorpje heeft een geografisch feitje waar maar weinig plekken aan kunnen tippen: het is het meest westelijke punt van Kroatië. Met coördinaten rond 45°29' noorderbreedte en 13°30' oosterlengte ligt Bašanija op korte afstand van de Sloveense grens en heb je op heldere dagen uitzicht over de Golf van Triëst richting IT. Ondanks dat er maar zo’n 200 mensen wonen, is dit kustpareltje uitgegroeid tot een fijne plek voor reizigers die rust, kristalhelder water en een authentieke Istrische sfeer zoeken, ver weg van de massa.
De absolute blikvanger van Bašanija is zonder twijfel de vuurtoren van Savudrija, trots gelegen op loopafstand van het dorpscentrum. Dit is geen gewone vuurtoren. De Savudrija-vuurtoren werd voltooid in april 1818 en is de oudste nog werkende vuurtoren aan de Adriatische Zee én in Kroatië. Het ontwerp is van de bekende architect Pietro Nobile. De bouw startte in maart 1817 en werd gefinancierd via een aandelenuitgifte van de Kamer van Koophandel van Triëst. Keizer Frans I van Oostenrijk was persoonlijk aanwezig toen het licht voor het eerst werd ontstoken op de avond van 17 april 1818.
Wat deze vuurtoren echt bijzonder maakt, is de baanbrekende technologie. De Savudrija-vuurtoren was de eerste vuurtoren ter wereld die licht produceerde via kolendestillatie. De kolen kwamen uit de mijnen rond Labin aan de oostkust van Istrië. Door technische problemen werd het gassysteem later vervangen door olie, maar deze vroege innovatie was een belangrijk moment in de maritieme geschiedenis. Vandaag de dag staat de toren 36 meter boven zeeniveau en heeft het licht een bereik van 30 zeemijl. Schepen worden hier nog steeds veilig door de wateren geleid.
Naast alle technische prestaties hangt er ook een hartverscheurende legende rond de vuurtoren. Volgens lokale verhalen liet de Oostenrijkse graaf Metternich een woning bij de vuurtoren bouwen als liefdesnest voor een mooie Kroatische edelvrouw die hij ontmoette op een bal in Wenen. Helaas werd ze ziek en overleed ze op dezelfde dag dat de vuurtoren werd voltooid. De kapot van verdriet zijnde graaf zou daarna nooit meer een voet in de vuurtoren hebben gezet. Sommigen zeggen dat je zijn voetstappen nog steeds kunt horen in de lege kamers, eeuwig op zoek naar zijn verloren liefde.
Een verblijf in een vuurtoren in Bašanija is totaal anders dan een gewone vakantieaccommodatie. Dit is waarom dit stukje Kroatië een plekje op je reislijst verdient:
Naast de vuurtoren zelf heeft Bašanija en de omgeving nog veel meer minder bekende plekjes die het ontdekken waard zijn.
Dit strand vlak bij de vuurtoren biedt schaduw van pijnbomen, kleine kiezelstroken en vlakke rotsplateaus om te zonnen. De zee is hier rustig en helder, ideaal om te zwemmen. Kinderen kunnen zich vermaken in de rotspoeltjes en aan het eind van een van de steigers hangt zelfs een kleine schommel.
Een van de meest charmante lokale details zijn de traditionele houten bootrekken waar vissers hun boten ophangen om ze tegen weer en wind te beschermen. Dit unieke beeld geeft je een mooi inkijkje in de maritieme tradities die deze kust al generaties lang vormen.
Als officieel meest westelijke punt van Kroatië is Kaap Lako een symbolische plek voor een foto en geniet je hier van prachtig uitzicht over de Adriatische Zee. Op uitzonderlijk heldere dagen kun je zelfs de Italiaanse kust aan de horizon zien liggen.
Een vuurtorenvakantie in Bašanija brengt je dicht bij een aantal van de mooiste ervaringen die Istrië te bieden heeft. Dit zijn activiteiten buiten het standaard toeristenpad:
Een bezoek aan Bašanija is niet compleet zonder je onder te dompelen in de smaken van de Istrische keuken. Deze regio combineert Italiaanse invloeden met Slavische hartigheid en alles wat zee en land te bieden hebben. Denk aan verse Adriatische scampi in buzara-saus, huisgemaakte pasta’s zoals pljukanci en fuži, en natuurlijk gerechten rijkelijk belegd met lokaal gevonden truffels. De prosciutto, kazen en olijfoliën uit de streek zijn wereldwijd geliefd bij fijnproevers. Voor de meest authentieke ervaring schuif je aan bij een lokale konoba.
Bašanija is makkelijk te bereiken. De dichtstbijzijnde luchthavens zijn Triëst Airport in IT (ongeveer 36 km), Portorož Airport in SI (rond 9 km) en Pula Airport in HR (ongeveer 80 km). De regio is goed bereikbaar met de auto en een huurauto is aan te raden om het Istrische binnenland en de dorpjes op heuvels te verkennen. Umag, op slechts 6 tot 7 kilometer ten zuiden van Bašanija, biedt supermarkten, restaurants en alle nodige voorzieningen.
Boek nu een vuurtoren in Bašanija en beleef een vakantie waar maritieme geschiedenis, romantische legendes en de indrukwekkende Adriatische kust samenkomen in een ervaring die je niet snel vergeet.